De Europese Commissie heeft aangekondigd de visumvoorwaarden voor Russische burgers strenger te maken. Dit besluit komt te midden van groeiende zorgen over de huidige visumregels en de impact daarvan op de druk op Moskou. Een groep van elf landen heeft gezamenlijk een brief gestuurd naar de Commissie, waarin zij hun bezorgdheid uitspreken over de situatie.
Verhoogde aandacht voor visumregels
In de brief, ondertekend door landen zoals Zweden, Denemarken en Nederland, wordt de noodzaak benadrukt om de visumregels voor Russische toeristen te herzien. De ondertekenaars zijn van mening dat de huidige aanpak niet effectief is en zelfs de druk op de Russische regering kan ondermijnen. Deze bezorgdheid komt voort uit het feit dat een groot aantal visa nog steeds wordt afgegeven aan Russische staatsburgers.
Kritiek op Spanje, Frankrijk en Italië
Spanje, Frankrijk en Italië ontvangen de meeste kritiek vanwege hun hoge aantal afgegeven visa aan Russische toeristen. Spanje alleen al gaf in 2024 meer dan 111.000 goedgekeurde aanvragen voor Schengenvisa aan Russen. Dit aantal staat in schril contrast met de daling van het totaal aantal Schengenvisa dat in de afgelopen jaren is afgegeven. Voor de invasie in Oekraïne lag dit aantal gemiddeld rond de vier miljoen per jaar, maar dit daalde naar ongeveer een half miljoen in 2025.
Bezorgdheid over veiligheid
De ondertekenaars van de brief wijzen op de veiligheidsrisico’s die de huidige visumregels met zich meebrengen voor het Schengengebied. Dit heeft geleid tot een roep om strengere controles en beperkingen. De EU heeft tot nu toe haar beleid verdedigd, maar met de toenemende druk van deze elf landen lijkt er een verschuiving te ontstaan in de benadering van de visumverlening voor Russische burgers.
Toerisme en uitgaven van Russische bezoekers
In 2024 dienden Russen 606.600 visumaanvragen in, waarvan 541.800 werden goedgekeurd. Ondanks de daling van het aantal Russische toeristen naar Spanje, dat in 2019 nog 1,3 miljoen bedroeg, is er in de eerste helft van 2025 een stijging van 16 procent te zien in het aantal Russische bezoekers. Dit komt neer op 138.656 toeristen. Gemiddeld verbleven deze toeristen 9,6 dagen in het land en gaven zij voor de oorlog gemiddeld 175 euro per dag uit.
Alternatieve reisroutes van Russische toeristen
Een opvallend aspect van het reisgedrag van Russische toeristen is dat zij vaak gebruikmaken van luchthavens buiten het Schengengebied, zoals die in Istanbul, om naar Europese bestemmingen te reizen. Deze route helpt hen om de strikte visumregels te omzeilen, wat de effectiviteit van de huidige maatregelen in twijfel trekt.
Veranderingen in het visumbeleid
De EU heeft in augustus 2022 het visumakkoord met Rusland opgeschort. In november 2022 werden Russen bovendien geen visa meer verleend voor meerdere binnenkomsten. Deze stappen zijn onderdeel van een bredere strategie om de invloed van Rusland te beperken en de veiligheid binnen de EU te waarborgen.
De aanstaande verscherping van de visumregels voor Russische burgers zal ongetwijfeld gevolgen hebben voor de reisindustrie en de toeristische sector in Europa. Het is een complexe situatie waarin veiligheid, politieke overwegingen en economische belangen met elkaar verweven zijn. De komende tijd zal uitwijzen hoe deze nieuwe regels in de praktijk zullen worden toegepast en welke impact ze zullen hebben op de reisbewegingen van Russische toeristen.