In Spanje is trashumancia een eeuwenoude traditie die de seizoensgebonden migratie van schapen omvat. Herders verplaatsen hun kuddes tussen winter- en zomerweiden. Deze unieke praktijk staat tegenwoordig onder druk, maar blijft een belangrijk onderdeel van de Spaanse cultuur.
De migratie van merino-schapen
Momenteel maken 3.200 merino-schapen de lange reis van Extremadura naar de bergen van León. Ze volgen de historische Cañada Real Leonesa Occidental, een veetraject dat hen door verschillende provincies leidt. De tocht van ongeveer 600 kilometer duurt veertig dagen en biedt niet alleen een prachtig uitzicht, maar ook een kijkje in de traditie van de herders.
Erkenning door UNESCO
In december 2023 ontving de trashumancia de erkenning van UNESCO als Immaterieel Cultureel Erfgoed van de Mensheid. Deze erkenning benadrukt het belang van de traditie en de culturele, economische en menselijke waarde die het met zich meebrengt. De vertegenwoordiger van de Spaanse centrale overheid in Valladolid heeft deze waarde ook benadrukt, wat de noodzaak van bescherming en behoud van deze traditie onderstreept.
De uitdagingen van de herders
Ondanks de erkenning staat de traditie onder druk. Veel herders vergrijzen en jongeren kiezen er steeds minder vaak voor om het beroep over te nemen. Dit leidt tot een afname van de kennis en vaardigheden die nodig zijn voor de trashumancia. De toekomst van deze eeuwenoude praktijk is daarmee onzeker.
Feesten ter ere van de trashumancia
In oktober vindt in Madrid jaarlijks een groot herdersfeest plaats. Duizenden schapen trekken door het stadscentrum, wat een levendige viering van de traditie is. Dit evenement trekt veel bezoekers en biedt een unieke kans om de trashumancia in het hart van de stad te ervaren.
De reis van de kuddes
De kuddes vertrekken vanuit Los Llanos de Cáceres in Extremadura en passeren onder andere de provincie Valladolid. Begin juni kwamen ze voorbij Tordesillas. Deze routes zijn al sinds de middeleeuwen beschermd en vormen een belangrijk netwerk voor de herders en hun dieren.
Voorvallen onderweg
Recentelijk stierven 29 merino-schapen van herder Francisco Morgado nabij Torrelobatón in de provincie Valladolid. De Guardia Civil heeft een onderzoek geopend naar de oorzaak van deze sterfgevallen, wat de aandacht vestigt op de uitdagingen waarmee herders worden geconfronteerd tijdens hun lange reizen.
De laatste trashumancia van een familie
In de provincie Soria maakten de broers José Mari, Ricardo en Basilio Pérez hun laatste trashumancia. Hun familie beoefent deze vorm van veehouderij al minstens drie eeuwen. Dit gevoel van geschiedenis en traditie maakt de trashumancia niet alleen een praktische activiteit, maar ook een emotionele ervaring voor de betrokken families.
De toekomst van trashumancia
Spanje beschikt over ongeveer 125.000 kilometer aan cañadas reales, die essentieel zijn voor de trashumancia. De regio Madrid werkt aan een procedure om deze traditie als beschermd cultureel erfgoed te erkennen. Dit kan helpen om de trashumancia te behouden voor toekomstige generaties.
Later dit jaar, op de derde zondag van oktober, vindt opnieuw de Fiesta de la Trashumancia plaats in Madrid. Dit evenement is niet alleen een viering van de traditie, maar ook een kans om bewustzijn te creëren over de uitdagingen die de herders en hun kuddes tegenkomen. De trashumancia blijft een levend symbool van de rijke culturele geschiedenis van Spanje, en het is van groot belang dat deze praktijk wordt behouden en gewaardeerd.